{"id":94309,"date":"2022-08-11T12:53:19","date_gmt":"2022-08-11T12:53:19","guid":{"rendered":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309"},"modified":"2022-08-11T12:53:22","modified_gmt":"2022-08-11T12:53:22","slug":"el-inah-recupera-dos-relieves-olmecas-en-la-frontera-con-guatemala","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309","title":{"rendered":"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala"},"content":{"rendered":"\n<p>Por Redacci\u00f3n QP<\/p>\n\n\n\n<p>Las piezas se encontraban en un domicilio de Villahermosa y hab\u00edan sido desenterradas durante la nivelaci\u00f3n de un terreno agr\u00edcola<\/p>\n\n\n\n<p>La cultura olmeca no deja de sorprendernos, especialmente cuando estudiamos sus relieves. Adem\u00e1s de representarlos en esculturas tridimensionales, la civilizaci\u00f3n olmeca, en su fase tard\u00eda (900-400 a.C.), ejecut\u00f3 relieves de \u201ccontorsionistas\u201d en piedras circulares.\u00a0<strong>Dos de estos monumentos -retratos de gobernantes locales-, que al parecer proceden del municipio de Tenosique, fueron recuperados por la Secretar\u00eda de Cultura del Gobierno de M\u00e9xico, a trav\u00e9s del Instituto Nacional de Antropolog\u00eda e Historia (INAH),<\/strong>\u00a0\u00bfy d\u00f3nde estaban? Sorpresa: en un domicilio de Villahermosa, Tabasco.<\/p>\n\n\n\n<p>El director del Centro INAH Tabasco, Carlos Arturo Giordano S\u00e1nchez Ver\u00edn, comenta que la ubicaci\u00f3n de este par de esculturas se debe a un reporte realizado por el investigador del Centro de Estudios Mayas, de la Universidad Nacional Aut\u00f3noma de M\u00e9xico (UNAM), Tom\u00e1s P\u00e9rez Su\u00e1rez, quien fue informado de la existencia de las mismas en junio de 2019.<\/p>\n\n\n\n<p>Durante el XI Congreso Internacional de Mayistas, realizado en Chetumal, Quintana Roo, el especialista recibi\u00f3 im\u00e1genes de estos monumentos que, por sus caracter\u00edsticas -similares a otro relieve circular que fue registrado a inicios del a\u00f1o 2000, en la colonia Bel\u00e9n, de Tenosique-, deb\u00eda proceder de esta regi\u00f3n tabasque\u00f1a, en los l\u00edmites con Guatemala.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.informador.mx\/export\/sites\/elinformador\/img\/2022\/08\/11\/imagen_imagen_wea_2.jpg_291681009.jpg\" alt=\"\" title=\"\"\/><figcaption>Se cree que estos monumentos representaban a gobernantes locales. CORTES\u00cdA\/INAH&nbsp;<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Los relieves, elaborados en roca caliza y con di\u00e1metro aproximado de 1.40 metros, guardan una iconograf\u00eda similar: en la parte superior y rodeada por fauces celestes, destaca una diadema formada por cuatro mazorcas, y al centro, un espejo con la llamada \u201ccruz olmeca\u201d (glifo que marca los atav\u00edos de la \u00e9lite y se asocia con la figura del jaguar); en los costados se observan huellas de pisadas; al frente, los brazos cruzados y, en la parte media de la escena, el rostro del que sobresale la \u201cboca gru\u00f1ona\u201d, que alude al rugir del jaguar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>A trav\u00e9s de un reporte an\u00f3nimo, el Centro INAH Tabasco fue notificado que estos relieves se encontraban en un predio de la capital tabasque\u00f1a,<\/strong>\u00a0el cual fue visitado por su titular, Carlos Giordano Ver\u00edn, y el subdirector del mismo, Jos\u00e9 Luis Romero Rivera, quienes constataron su autenticidad.<\/p>\n\n\n\n<p>Giordano S\u00e1nchez Ver\u00edn se\u00f1ala que pr\u00f3ximamente y conforme la versi\u00f3n de la persona que detentaba estos monumentos -los cuales entreg\u00f3 al instituto-,\u00a0<strong>se realizar\u00e1 una inspecci\u00f3n del rancho en Tenosique donde, supuestamente, se encontraron al nivelar un terreno agr\u00edcola.<\/strong>\u00a0Ello, con el fin de recuperar informaci\u00f3n de su contexto original y as\u00ed datarlos con mayor precisi\u00f3n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Por Redacci\u00f3n QP Las piezas se encontraban en un domicilio de Villahermosa y hab\u00edan sido&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":94310,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":["post-94309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cultura"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_MX\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Por Redacci\u00f3n QP Las piezas se encontraban en un domicilio de Villahermosa y hab\u00edan sido...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-08-11T12:53:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-08-11T12:53:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"957\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"977\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redacci\u00f3n QP\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redacci\u00f3n QP\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309\"},\"author\":{\"name\":\"Redacci\u00f3n QP\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/496d8ad2d1d3f8036101dca7ee39e585\"},\"headline\":\"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala\",\"datePublished\":\"2022-08-11T12:53:19+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-11T12:53:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309\"},\"wordCount\":479,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg\",\"articleSection\":[\"Cultura y Entretenimiento\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309\",\"url\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309\",\"name\":\"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg\",\"datePublished\":\"2022-08-11T12:53:19+00:00\",\"dateModified\":\"2022-08-11T12:53:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/496d8ad2d1d3f8036101dca7ee39e585\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2022\\\/08\\\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg\",\"width\":957,\"height\":977},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?p=94309#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Inicio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/496d8ad2d1d3f8036101dca7ee39e585\",\"name\":\"Redacci\u00f3n QP\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c7164ed6fdec453195284ad24a5ae5b6e1eed2b848477fa2a4787ba9adf39a41?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c7164ed6fdec453195284ad24a5ae5b6e1eed2b848477fa2a4787ba9adf39a41?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/c7164ed6fdec453195284ad24a5ae5b6e1eed2b848477fa2a4787ba9adf39a41?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Redacci\u00f3n QP\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/quehacerpolitico.mx\\\/?author=2\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309","og_locale":"es_MX","og_type":"article","og_title":"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala -","og_description":"Por Redacci\u00f3n QP Las piezas se encontraban en un domicilio de Villahermosa y hab\u00edan sido...","og_url":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309","article_published_time":"2022-08-11T12:53:19+00:00","article_modified_time":"2022-08-11T12:53:22+00:00","og_image":[{"width":957,"height":977,"url":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redacci\u00f3n QP","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Redacci\u00f3n QP","Tiempo de lectura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309"},"author":{"name":"Redacci\u00f3n QP","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/#\/schema\/person\/496d8ad2d1d3f8036101dca7ee39e585"},"headline":"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala","datePublished":"2022-08-11T12:53:19+00:00","dateModified":"2022-08-11T12:53:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309"},"wordCount":479,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg","articleSection":["Cultura y Entretenimiento"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309","url":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309","name":"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg","datePublished":"2022-08-11T12:53:19+00:00","dateModified":"2022-08-11T12:53:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/#\/schema\/person\/496d8ad2d1d3f8036101dca7ee39e585"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#primaryimage","url":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg","contentUrl":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg","width":957,"height":977},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?p=94309#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Inicio","item":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"El INAH recupera dos relieves olmecas\u00a0en la frontera con Guatemala"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/#website","url":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/","name":"","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/#\/schema\/person\/496d8ad2d1d3f8036101dca7ee39e585","name":"Redacci\u00f3n QP","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c7164ed6fdec453195284ad24a5ae5b6e1eed2b848477fa2a4787ba9adf39a41?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c7164ed6fdec453195284ad24a5ae5b6e1eed2b848477fa2a4787ba9adf39a41?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c7164ed6fdec453195284ad24a5ae5b6e1eed2b848477fa2a4787ba9adf39a41?s=96&d=mm&r=g","caption":"Redacci\u00f3n QP"},"url":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?author=2"}]}},"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg",957,977,false],"thumbnail":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79-150x150.jpeg",150,150,true],"medium":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79-294x300.jpeg",294,300,true],"medium_large":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79-768x784.jpeg",640,653,true],"large":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg",640,653,false],"1536x1536":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg",957,977,false],"2048x2048":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg",957,977,false],"covernews-featured":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg",957,977,false],"covernews-medium":["https:\/\/quehacerpolitico.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/6ED9E4DF-ABD2-43E6-BB05-943896C6BB79.jpeg",333,340,false]},"author_info":{"display_name":"Redacci\u00f3n QP","author_link":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?author=2"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/?cat=58\" rel=\"category\">Cultura y Entretenimiento<\/a>","tag_info":"Cultura y Entretenimiento","comment_count":"0","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=94309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94311,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/94309\/revisions\/94311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/94310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=94309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=94309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/quehacerpolitico.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=94309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}